Artykuły napisane przez Stefana Wajdę
Artykuły napisane przez Stefana Wajdę
Stefan Wajda

Stefan Wajda

Nauczyciel dyplomowany, polonista – informatyk. Absolwent WSP w Krakowie i AE w Katowicach. Autor pierwszych pełnych tłumaczeń Mambo i Joomla! na język polski oraz pierwszych opublikowanych w Sieci podręczników i systemu pomocy podręcznej.

W swoim dorobku ma m.in. własny system zarządzania treścią, komponenty dla Joomla 1.0, ponad 150 spolonizowanych rozszerzeń, setki opracowań i tłumaczeń dotyczących Joomla!.

Współtwórca i lider Polskiego Centrum Joomla!, wydawca witryn PCJ, koordynator Polskiego Zespołu Tłumaczy, prezes Fundacji PCJ Otwarte Źródła.

Wśród 7 poprawiających dostępność rozszerzeń udostępnianych na JED aż cztery wzbogacają serwis o skalowanie elementów strony, głównie zmianę rozmiaru czcionki. Co dokładnie oferują? Czy warto z nich skorzystać?

Czy sądzisz, że „mówiąca strona” to dowód, że serwis został przystosowany dla osób niepełnosprawnych, szczególnie do potrzeb niewidomych?

ScrenReader & FontSize dla Joomla!

Na stronie J!Extensions Store za jedyne $35 można pobrać wyśmienity dodatek dla Joomla (od 1.5 do 3.x), wyposażający serwis internetowy w czytnik ekranu i przełącznik zmiany rozmiaru czcionki. Uczynić swój serwis dostępnym dla osób niewidzących czy mocno niedowidzących zaledwie kosztem 35 dolarów to - wydaje się - niezwykle atrakcyjna oferta. Nie ma się nad czym zastanawiać?

Zobaczmy, co ten niewielki - i przyznacie, że raczej niedrogi - dodatek oferuje użytkownikom.

Bez żadnych dodatkowych zabiegów, po zainstalowaniu i ustawieniu kilku banalnych opcji na każdej stronie naszej witryny, na dole lub na górze, w wybranym przez nas miejscu, pojawi się użyteczny pasek narzędziowy, udostępniający kontrolki odtwarzacza dźwięku i przełącznika rozmiaru fontów. Aby uruchomić odczytywanie głównej treści strony, można skorzystać z przycisku Odtwarzaj lub użyć klawisz dostępu.

Oczywiście, gdyby odtwarzacz można było kontrolować jedynie wskaźnikiem myszki, byłby dla osób niewidomych zupełnie nieprzydatny. Dzięki skrótom klawiaturowym (klawiszom dostępu, access keys) niewidomi użytkownicy mogą odsłuchać treść strony po naciśnięciu jednego klawisza. Czytnik wyposażono w dodatkowe kontrolki, również z klawiszami dostępu, które umożliwiają wstrzymywanie i wznawianie czytania, zatrzymywanie i odtwarzanie, regulację głośności. Można także zdecydować o czytaniu tekstów opisujących zdjęcia – ScreenReader może odczytywać także teksty opisujące zdjęcia umieszczone w atrybutach alt oraz title. To nie wszystko. Użytkownik może zaznaczyć konkretną część tekstu i odsłuchać jedynie wybrany w ten sposób fragment.

Czytnik korzysta z zaawansowanego algorytmu do generowania głosu (bodaj z tego samego, co Google - nawet głos zdaje się taki sam), dzięki czemu użytkownicy słuchają niemal naturalnego czytania. Niemal, bo jednak czytnik ma pewne kłopoty z interpunkcją, niezbyt też radzi sobie z oddzielaniem fraz nieoddzielonych od innych znakami interpunkcyjnymi (np. śródtytułów). Ale to raczej drobne usterki, które w przyszłości zostaną zapewne poprawione.

Dodatek obsługuje ponad 30 języków, w tym - oczywiście - język polski (także: afrykański, albański, chiński (mandaryński), chorwacki, czeski, duński, fiński, grecki, holenderski, kataloński, niemiecki, islandzki, indonezyjski, łotewski, macedoński, norweski, portugalski, rosyjski, rumuński, serbski, słowacki, suahili, szwedzki, turecki, walijski, węgierski, wietnamski, włoski).

Jest też w w pełni zintegrowany z wbudowaną w Joomla obsługą wielojęzyczności oraz obsługą kontrolowaną przez JoomFish. Gdy więc użytkownik zmieni język witryny, system automatycznie zmienia język na wybrany.

Jeśli dodać, że w pakiecie mamy dwa domyślne szablony, a wygląd paska narzędzi możemy kontrolować za pomocą CSS i własnych ikon, to będziemy mieć charakterystykę niemal idealnego rozszerzenia. Zwłaszcza, że dodatek został zaprojektowany tak, by działać na różnych przeglądarkach, zarówno tych przestarzałych, jak i instalowanych w nowoczesnych telefonach czy smartfonach i innych urządzeniach przenośnych. (Nie wszystkie funkcje są jednak dostępne w Joomla 1.5.)

Jeśli chcesz zobaczyć dodatek Screen Reader & Font Size w działaniu, odwiedź stronę demo. Zobacz nie tylko, jak działa czytnik ekranu, ale przetestuj także działanie przełącznika rozmiaru czcionek.

Niepotrzebny niewidzącym

Skoro już się - być może - tym rozwiązaniem zachwycasz, czas na lekkie otrzeźwienie! Wbrew swoim niewątpliwie użytecznym funkcjom niewidomym czy mocno niedowidzącym użytkownikom Internetu takie rozszerzenie funkcjonalności serwisu nie jest potrzebne, bo korzystają oni z własnych czytników ekranu, skonfigurowanych odpowiednio do ich potrzeb.

Oczywiście, nie oznacza to, że takie usprawnienie jest serwisie w ogóle niepotrzebne czy nieprzydatne. Wręcz przeciwnie. Docenią je na pewno osoby starsze, osoby z zaburzeniami w koncentracji, czy choćby osoby, które akurat nie mają ochoty na czytanie i wygodniej im będzie stronę odsłuchać.

W żadnym jednak wypadku nie można twierdzić, iż wyposażenie serwisu w czytnik ekranu czyni go przystosowanym do potrzeb osób niepełnosprawnych. Nie czyni. To jedynie wartościowe usprawnienie, nic więcej. A argumentowanie, że świadczy o dostosowaniu strony do potrzeb osób niepełnosprawnych, jest nadużyciem.

Pominąwszy rozwiązania komercyjne, takie jak polski system system Ivona czy JAWS, osoby niepełnosprawne mogą skorzystać z bezpłatnych czytników ekranu. Oto informacje o kilku z nich:

  • NVDA (NonVisual Destkop Access): działający pod kontrolą systemu Windows czytnik ekranu stworzony przez założycieli fundacji NV Access Michaela Currana i Jamesa Teh. Zobacz więcej informacji o czytniku ekranu NVDA,
  • Apple VoiceOver, działajacy pod kontrolą systemu OS X, dostarczający niewidomym użytkownikom narzędzi pełnej kontroli nad komputerem tylko za pomocą klawiatury lub panelu dotykowego (trackpad). Zobacz więcej informacji o czytniku ekranu VoiceOver,
  • aplikacje Orca (zobacz na stronie http://wiki.gnome.org/Projects/Orca), BRLTTY (demon działający w trybie tekstowym z monitorami brajlowskimi; więcej o BRLTTY), Emacspeak (więcej o Emacspeak),
  • WebAnywhere – rozwijany od 2008 „czytnik Internetu”, działający na każdym komputerze, niezależnie od tego, jaki system operacyjny jest uruchomiony, niezależnie od tego, jakie przeglądarki są zainstalowane (odwiedź stronę WebAnywhere),
  • Dodatki do przeglądarek, np. ChromeVox i Chrome Vis dla przeglądarki Google Chrome czy FireVox dla przeglądarki Firefox.

Serwis dostępny dla niewidomych

Jeśli już się zaczynasz zastanawiać, co zrobić, aby Twój serwis czy serwis Twojej firmy, Twojej instytucji publicznej był dostępny dla osób niewidomych i niedowidzących, to jesteś na najlepszej drodze do udoskonalenia swojego serwisu, bowiem pierwszym krokiem do tworzenia dostępnych serwisów internetowych jest… myślenie o dostępności. Problemem przystosowania serwisu dla potrzeb osób niewidzących oraz różnymi kłopotami ze wzrokiem zajmiemy się bliżej w drugiej części naszego cyklu. Tymczasem wystarczy, jeśli zapamiętasz, że:

  • jeśli serwis będzie spełniać kryteria dostępności dla wszystkich użytkowników, to będzie dostępny także dla osób niewidomych, niedowidzących czy starszych,
  • jeśli treści w serwisie dostarczysz w postaci, którą będzie można przekształcić w inną formę, np. w mowę syntetyczną, brajl, to będzie on także dostępny dla osób niewidomych, niedowidzących czy starszych,
  • jeśli zadbasz o uporządkowaną strukturę i treść strony, także pod względem hierarchii ważności informacji, jeśli zadbasz o poprawne kodowanie stron, jeśli zapewnisz opisy alternatywne dla treści nietekstowych oraz transkrypcje i audiodeskryppcje dla mediów zmiennych w czasie (wideo, nagrań dźwiękowych), to zrobisz dla dostępności serwisu więcej, niż instalując jakiekolwiek gadżety wspomagające.

Joomla! i WCAG 2.0

Wt. 17 Mar 2015

Czas umyka, a 31 maja 2015 roku mija termin wyznaczony podmiotom realizującym zadania publiczne na dostosowanie swoich stron internetowych do wymogów dostępności. Już dziś można z całą pewnością stwierdzić, że z obowiązku nałożonego w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 12 kwietnia 2012 roku w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności nie wywiąże się... większość zobowiązanych.

Wydano Joomla 3.4.0

Wt. 10 Mar 2015

24 lutego Projekt Joomla! udostępnił Joomla 3.4.0 - kolejne wzbogacone wydanie z głównej linii rozwojowej 3.x. 

Co nowego w 3.4?

Wydanie 3.4 wprowadza takie nowe właściwości do CMS, jak edytowanie modułów z poziomu witryny, wydzielenie komponentu Zakładki, integracja Composera, nowy noCaptcha/reCAPTCHA z Google oraz poprawienie bezpieczeństwa przez implementację kodu UploadShield, który potrafi wykryć większość szkodliwych przesyłek, badając nazwy i zawartość plików. Proszę zauważyć, że z powodów technicznych konieczne było tymczasowe wyłączenie opcji Instaluj z Internetu. Zespół programistów pracuje nad przywróceniem tej opcji najszybciej, jak to bedzie możliwe. Aby znaleźć rozszerzenia, trzeba korzystać z witryny Joomla! Extensions Directory.

Dzięki ciężkiej pracy ponad 130 różnych wolontariuszy w wydaniu 3.4 naprawionych zostało ponad 700 usterek. Zapoznaj się z listą poprawek na GitHub issues.

Przed aktualizacją swojej witryny Joomla i przed instalacją nowej witryny prosimy zapoznać się z uwagami poniżej oraz sprawdzić FAQ do wydania Joomla 3.4.0, czy nie zawierają istotnych informacji lub pomocnych uwag, które zostały zgłoszone już po opublikowaniu wydania.

Zespół produkcyjny będzie nadal regularnie i często udostępniał Społeczności wydania aktualizacyjne. By wiedzieć więcej o pracach rozwojowych CMS Joomla! zajrzyj do Joomla! Developer Network.

Pobieranie

Jaki jest status Joomla! CMS 2.5?

31 grudnia 2014 cykl wydawniczy i oficjalne wsparcie Joomla z serii 2.5 zostało zakończone.

Oznacza to, że Projekt Joomla! nie będzie już wydawać żadnych oficjalnych aktualizacji ani łątek naprawiających luki w zabezpieczeniach, nawet jeśli zostaną wykryte. Oczywiście, może się zdarzyć, że społeczność może w przyszłości wydać łatki naprawiające wykryte błędy, ale oficjalnych aktualizacji już nie będzie.

Jak możesz pomóc w rozwoju Joomla?

Istnieje wiele sposobów, by włączyć się aktywnie w rozwój Joomla. Nie ma znaczenia, czy jesteś programistą, integratorem czy tylko użytkownikiem Joomla!. Możesz skontaktować się z szefem ds. Rozwoju Społeczności Joomla! (Joomla! Community Development Manager, e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.), aby uzyskać więcej informacji albo - jeśli jesteś gotowy - możesz od razu dołączyć do Zespołu Joomla! ds. Błędów.

Zespół Joomla! ds. Błędów jest jednym z najbardziej aktywnych w procesie rozwoju Joomla! i zawsze szuka ludzi (nie tylko programistów), którzy mogą pomóc w opracowaniu raportów błędów, kodowaniu poprawek i testowaniu rozwiązań. Jest to świetny sposób na zwiększenie praktycznej wiedzy o Joomla!, a także świetny sposób na poznanie nowych ludzi z całego świata.

Jeśli jesteś zainteresowany, przeczytaj o nas na oficjalnej stronie Dokumentacji Joomla!, a jeśli chcesz się przyłączyć, wyślij maila do naszego koordynatora Zespołu ds. Błędów - Rolanda Dalmudera (Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.).

Możesz również pomóc w rozwoju Joomla!, dziękując osobom zaangażowanym w wiele obszarów tego procesu. Na przykład w ubiegłym roku poprawionych przez Zespół zostało ponad 5000 błędów.

Ogromne podziękowania dla naszych wolontariuszy

Ogromne podziękowania kierujemy do wszystkich, którzy przyczynili się do wydania 3.4! Ponad 2060 poprawek zostało wykonanych od 3.3.6 wydanego w październiku ubiegłego roku.

Wsółtwórcy

Dziękujemy współtwórcom kodu i aktywnym członkom Zespołu Joomla! ds. usuwania problemów, którzy przygotowali i przetestowali to wydanie:

Evgenij Kumanin, waveywhite, waader, vzenix, thongredweb, sovainfo, shur, sebek, rakesh, pwork02, nibra, modernmagic, maxvalentini77, echatpotte, kshitij sharma, kochinc, jowi, jo-sf, illovo, garima-agal, demis-palma, dandpclements, clubnite, chillcreations, bembelimen, bassmanpaul, b92, acyba, Wolfgang Naber, Vo Hoang Dang Khoa, Viktor Vogel, Victor Escobar, Victor Drover, Valentin Despa, Tuan Pham Ngoc, Troy T. Hall, Tran Duy Hung, Tobias Zulauf, Tito Alvarez, Tino Brackebusch, Tim, Thomas Hunziker, Søren Beck Jensen, Sophist, Simon Asika, Seth Warburton, Sergio Manzi, Saurabh Shah, Sarah Watz, Sander Potjer, Samuel Mehrbrodt, Ryan Boog, Ruth Cheesley, Roland Dalmulder, Roberto Segura, Robert Deutz, Richard Fath, Reinhard Hiebl, Puneet Kala, Prasoon Shukla, Piotr Moćko, Piotr Konieczny, Phil Taylor, Peter van Westen, Peter Martin, Peter Lose, Paul Holmes, Patrick Morris, Nicola Galgano, Nick Savov, Nicholas Dionysopoulos, Nadeeshaan Gunasinghe, Mihail Irintchev, Michael Babker, Matt Thomas, Matias Griese, Marko D, Marco Dings, Marc-Antoine, Manoj L, Leo Lammerink, Lars Grefer, Konstantin, Julien Brouns, Jerome, Jelle Kok, Jean-Marie Simonet, Jean-Luc Subri, Jaz, Javier Gomez, Jan Prokes, Humorlos, Hoffi1, Hilary Cheyne, Herman Peeren, Hans Kuijpers, Hannes Papenberg, Gunjan Patel, George Wilson, Fedik, Eric Fernance, Elijah Madden, Drew Garrett, Dmitry Rekun, Dimitris Grammatiko, Denitz, Davide, David Jardin, David Beuving, Daniele Rosario, Cyril Rezé, Craig Phillips, Constantin Romankiewicz, Christelle, Chris Davenport, Charles Lodder, Buddhima, Bruno Batista, Brian Teeman, Bradley Weston, Bernard Saulme, Ashan Fernando, Arunas Mazeika, Artur Stępień, Arkadiy, Andy Gaskell, Alonzo Turner, Alex, Abhishek Das, Aasim Ali

Zespół Joomla! ds. Błędów

Dziękujemy Zespołowi Joomla! ds. usuwania problemów za ich oddanie i wysiłki związane z badaniem zgłoszeń, usuwaniem problemów i wprowadzaniem poprawek. Jeżeli znajdziesz w Joomla jakąś nieprawidłowość lub problem, prosimy zgłoś go w naszym systemie śledzenia błędów (narzędzie Bug Tracker).

Na liście uczestników zespołu ds. błędów aktywnych podczas ostatniego 3-miesięcznego cyklu wydawniczego znaleźli się: Achal Aggarwal, Adam Przybylski, Alexandru Pruteanu, Andrea Zagli, Andrew Nester, Anibal Sanchez, Ben Charlton, Ben Griffin, Benjamin Trenkle, Brad Markle, Brian Teeman, Chris Davenport, Christiane Maier-Stadtherr, Constantin Romankiewicz, Cyril Rezé, Dan Walker, Daniel Dimitrov, David Jardin, Demis Palma, Denise McLaurin, Dennis Hermacki, Dimitris Grammatikos, Edwin Cheront, Elijah Madden, Fedik Zinchuk, Gary Mort, George Wilson, Hannes Papenberg, Hugo Avila, Itamar Elharar, Jean-Marie Simonet, Jurian Even, Kevin Griffiths, Lara Petersen, Marc Antoine Thevenet, Marco Richter, Marko Đedović, Matias Aguirre, Matt Thomas, Michael Babker, Mohamed Infaz, Nikolai Plath, Peter Lose, Peter Martin, Peter van Westen, Peter Wiseman, Piotr Mocko, Robert Deutz, Robert Gastaud, Roberto Segura, Roland Dalmulder, Sander Potjer, Stefania Gaianigo, Thomas Hunziker, Tino Brackebusch, Tobias Zulauf, Todor Iliev, Toivo Talikka, Valentin Despa, Viktor Vogel.

Kierownictwo Zespołu ds. Błędów: Roland Dalmulder, koordinator.

Zespół Bezpieczeństwa

Dziękujemy Zespołowi Bezpieczeństwa za systematyczną pracę, aby zapewnić bezpieczeństwo Joomla. Aktualnie aktywnymi członkami Zespołu są: Airton Torres, Alan Langford, Beat, Claire Mandville, David Hurley, Don Gilbert, Jason Kendall, Javier Gomez, Jean-Marie Simonet, Marijke Stuivenberg, Mark Boos, Matias Griese, Michael Babker, Nick Savov, Pushapraj Sharma, Roberto Segura, Rouven Weßling, Thomas Hunziker.

Zespół Tłumaczy

Tłumaczenie pakietu językowego uaktualnił Stefan Wajda (Zwiastun).

Kalendarz publikacji

2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
2006
2005
Oglądasz teraz:   Artykuły napisane przez Stefana Wajdę